Alergia na nikiel – w czym występuje i jak jej unikać

Alergia na nikiel to jedna z najczęstszych alergii, 17% dorosłych i 8% dzieci jest nią dotkniete. Żeby uniknąć pojawienia się alergii należy ograniczyć kontakt z przedmiotami, które uwalniają nikiel w ilościach, które prowokują reakcję alergiczną.

alergia na nikielPowszechność wystepowania pierwiastka sprawia, że alergia na nikiel jest bardzo uciążliwa. Jeśli jest możliwość, należy wybierać plastikowe opowiedniki przedmiotów zawierających nikiel aby nie wystąpiła reakcja alergiczna, a jeśli to nie jest możliwe to wystarczy pomalować je bezbarwnym lakierem w miejscu kontaktu ze skóra. Reakcja alergiczna pojawia się zazwyczaj, gdy występuje długotrwały kontakt niklu ze skórą. Przedmioty, które uczulają najczęściej to biżuteria, zegarki, guziki.

Zaraz po żelazie, tlenie, krzemie i magnezie, nikiel jest najczęściej występującym pierwiastkiem chemicznym. Nie do końca jasna jest rola niklu w fizjologii człowieka, specjaliści na podstawie obserwacji sugerują, że prawdopodobnie odgrywa ważną rolę w metaboliźmie człowieka. Mimo, że nie opisano do tej pory objawów niedoborów niklu, to zaliczany jest jako śladowy pierwiastek diety. Bogata w nikiel jest soczewica oraz owies i orzechy. U osób, których dotknęła alergia na nikiel wystarcza podanie doustnie 0,3 mg niklu by wywołać reakcję alergiczną. To zaledwie kilka razy wyżej od dziennego zapotrzebowania na ten pierwiastek, która może zdarzyć się w normalnej diecie.

Alergia na nikiel charakteryzuje się tym, że nie wszystkie czynniki ryzyka są znane. Najczęściej dotyka ona płci żeńskiej, która nosi kolczyki. Specjaliści wymieniają również potencjalny czynnik ryzyka – palenie papierosów. Co do roli atopii w alergii na nikiel zdania są skrajnie podzielone – część badaczy uważa, że chroni ona przed alergią na nikiel, a część wskazuje na nią jako na czynnik ryzyka. Jak dotąd nie udało się wykazać udziału czynników genetycznych w rozwoju alergii kontaktowej na nikiel.

 

Alergia na nikiel może objawiać się jako:

alergiczne kontaktowe zapalenie skóry
zapalenie śluzówki nosa
zapalenie spojówek
astma
ogólnoustrojowa alergia na nikiel

Co więcej, alergia na nikiel może również powodować odrzucenie implantów stomatologicznych i ortopedycznych.

Typowym objawem alergii jest swędząca wysypka skórna w miejscu narażonym na długotrwały kontakt z metalem (guziki metalowe, zegarek, kolczyki, bransoletka, klipsy etc.) ale podstawą w diagnozowaniu jest wywiad lekarski. By zyskać pewność wykonuje się test płatkowy. Na skórę pleców nakłada się testowane alergeny i pozostawia na 48 godzin. Reakcję skórną ocenia się tuż po odklejeniu komór oraz w kolejnych dniach – po około 72, 96, a nawet 168 godzinach od naklejenia plastrów.

Nie ma żadnej możliwości, by wyeliminować z otoczenia osoby nikiel ale można wykonać test, by zidentyfikować przedmioty czy zawierają niebezpieczną ilość niklu – test z dwumetyloglikosymem przeprowadza się pokrywając nim przedmiot. Jeśli przedmiot jest wolny od niklu, to dwumetyloglikosym tworzy sól o czerwonej barwie. Test ocenia czułość na okoły 10 ppm, natomiast u większości osób, których dotyka alergia na nikiel objawy pojawiają się przy stężeniu powyżej 11 ppm.

 

W czym znajduje się nikiel?

stopy metali
białe złoto
guziki jeansów
biżuteria każdego rodzaju
zamki błyskawiczne
klucze
monety
klamry pasków
igły/ szpilki
sztućce
długopisy
nożyczki
pigmenty
szminki
oprawy okularów
rozruszniki serca
protezy stomatologiczne
płyty, gwoździe i śruby ortopedyczne, endoprotezy
oleje maszynowe

Jeśli chodzi o produkty spożywcze, to tylko w niektórych znajduje się nikiel: woda pitna, śledzie, margaryna, soja, groch, cebula, konserwy, czekolada, kapusta, sałata, ser topiony, keczupy i koncentraty pomidorowe, proszek do pieczenia, banany, brzoskwinie i warzywa hodowane w okolicy fabryk.

Alergia na nikiel nadal nie doczekała się metody kompleksowego leczenia, jedynie by uniknąć przykrych skutków tej alergii stosuje się leczenie miejscowe. Do radzenia sobie z wysypką najlepiej użyć specjalistycznych kremów i maści. Osoby u których występuje alergia na nikiel muszą unikać wszelkiego rodzaju produktów zawierających ten alergen, bez względy czy to ozdoby, żywność czy kosmetyki.

 

zobacz także:

testy skórne

alergia na leki

Alergia na mleko krowie – jak się go pozbyć

alergia na mleko krowie

Ostatnio przeprowadzono badania, które dowiodły, że alergia na mleko krowie może zostać uleczona, gdy zastąpi się go odpowiednim preparatem mlekozastępczym. Hydrolizat kazeiny, który zawiera bakterię probiotyczne został podawany dzieciom, 80 procent z nich było wolnych od alergii już po roku.

Na dorocznym spotkaniu Europejskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci, który odbywał się w Londynie eksperci zaprezentowali wyniki przeprowadzonego eksperymentu. Profesor Roberto Berni Canani, główny autor badań mówił: Szybsze nabywanie tolerancji na mleko krowie jest bardzo ważne, gdyż pozwala szybciej przejść na normalną dietę, poprawia jakość życia dziecka i jego rodziców, obniża koszty terapii, ale może też powstrzymać tzw. marsz alergiczny (atopowy), czyli przechodzenie jednej choroby alergicznej w drugą, np. alergia na mleko krowie w atopowe zapalenie skóry, a następnie w katar alergiczny i astmę”.

Alergia na mleko krowie w grupie dzieci, która stosowała hydrolizat kazeiny bez probiotyku została uleczona u 44%. Natomiast w grupach, gdzie aplikowano inne preparaty mlekozastępcze ten odsetek był zdecydowanie niższy. Alergia na mleko krowie jest diagnozowana u 2 – 3 procent dzieci, co czyni ją najczęstszą alergią pokarmową. Przeważnie w kilku pierwszych miesiącach życia a objawia się zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego (luźne stolce), wymiotami, obrzękami skóry a czasami nawet trudnościami w oddychaniu. W najciężysz przypadkach może spowodować reakcję anafilaktyczną. Alergia tego typu najczęściej występuje w krajach zachodnich takich jak Wielka Brytania, Włochy, Francja i Hiszpania i ciągle rośnie.

Szacuje się, że u dzieci to piątego roku życia tolerancja na mleko krowie uzyskiwana jest u 80 – 90% małych pacjentów, które na nią cierpią. Profesor Canani zaobserwował, że w ostatnich latach coraz więcej jest przypadków utrzymuje się nawet do podeszłego wieku a także wzrost liczby przypadków o poważnym przebiegu i coraz częstszym hospitalizacją z jej powodu. Systematycznie rosną też koszta leczenia dzieci z tą alergią. Specjaliści od gastroenterologii dziecięcej głoszą jednogłośnie: „Jeśli dziecko ma alergię na białka mleka krowiego, to zalecanym jest by było karmione piersią przy jednoczesnej eliminacji z diety matki produktów, które zawierają mleko krowie. Często jednak zdarza się, że zalecany preparaty mlekozastępcze nie powodują żadnych efektów lub matka nie chce bądź nie może karmić dziecka piersią a maluch dostaje alergii po podaniu mleka dla niemowląt. W takim przypadku mleko należy zastąpić preparatem specjalistycznym. Prof. Canani w proponuje zacząć od hydrolizatów o wysokim stopniu hydrolizy – najczęściej serwatkowych lub kazeiny.

Nie istnieją jednak badania kliniczne, które jednoznacznie dowiedzą wyższości jednej lub drugiej formuły – wybór ma charakter indywidualny. Oba preparaty są stosowane w praktyce, chociaż w przypadku, gdy alergia na mleko krowie jest bardzo silna ze strony przewodu pokarmowego, to korzystniejsze wydaje się stosowanie hydrolizatu kazeiny, która nie zawiera laktozy. W różnych krajach w zależności od dostępności stosuje się także hydrolizaty ryżowe, czy preparaty sojowe. W najcięższych postaciach alergii stosuje się preparaty zawierające wolne aminokwasy.

Profesor Canini przebadał 260 dzieci w wieku od 1-12 miesięcy, by porównać jak szybko różne preparaty mlekozastępcze, które są dostępne na rynku mogą pomóc w uzyskaniu tolerancji na mleko krowie. Dzieci podzielono na grupy, z których jedna otrzymywała preparat hydrolizatu kozeiny o wysokim stopniu hydrolizy z dodatkiem probiotycznych bakterii – Lactobacillus rhamnosus GG (LGG). Po roku stosowania tej diety 80 procent dzieci uzyskało tolerancję na mleko krowie. Po raz pierwszy wykazano, że można skrócić czas trwania alergii na mleko krowie. Specjaliści podkreślają, że  szybsze nabycie tolerancji wiąże się z wyciszeniem  aktywności układu odpornościowego, obniża też ryzyko alergii na inne alergeny w przyszłości. Skuteczność preparatu z LGG wynika z tego, że wpływa na różne mechanizmy, które odpowiadają za nabywanie tolerancji immunologicznej a małe peptytydy (fragmenty kazeiny), które uzyskiwane są z procesu hydrolizy i LGG modulują działanie komórek odporności w jelitach.

 

zobacz także: alergie pokarmowe

źródło: alergolodzy.info

Alergiczne choroby skóry /część druga

Alergiczne choroby skóry /część druga

pokrzywkaPokrzywka – jeden z najczęstszych skutków alergii, jednak istnieją również pokrzywki niealergiczne (np. aspirynowa), w których czynnikiem przyczynowym jest ucisk, zimno, woda itp. Choroby alergiczne skóry pokoju pokrzywki najczęściej powstają na skutek alergii pokarmowej lub alergia spowodowane przez ukryte ogniska zakażenia.

Przebieg pokrzywki może być przewlekły lub ostry, zmiany skórne to swędzące bąble różnej wielkości, które mogą przypominać te, które powstają na wskutek kontaktu skóry z pokrzywą. Jeśli osoba dotknięta przez te alergiczne choroby skóry powstrzyma się od drapania to pojedyncze wykwity dość szybką ustępują, jednak sama choroba może utrzymywać się długo. Pokrzywce często towarzyszy tzw. obrzęk naczynioruchowy Quinckego – szybko narastający ciastowaty obrzęk, występujący najczęściej na powiekach, w gardle i krtani, wokół ust, na narządach płciowych. Umiejscowienie w krtani może doprowadzić do kłopotów z drożnością dróg oddechowych, dlatego osoba chora, dotknięta ostrą pokrzywką powinna szukać pomocy lekarskiej.

 

wstrząs anafilaktycznyWstrząs anafilaktyczny – to najgwałtowniejszy przebieg na ogólny odczyn alergiczny. Zdarza się często po pozajelitowym podaniu leku lub środka kontrastowego podczas badania radiologicznego. Alergiczne choroby skóry, które powodują wstrząs anafilaktyczny często występują już po kilku sekundach od podania alergenu – ciśnienie gwałtownie spada, skóra blednie, akcja serca ulega przyspieszeniu a chory traci przytomność. Mogą wystąpić drgawki oraz bezwiedne oddawanie moczu i stolca.

Ponieważ wstrząs anafilaktyczny może wystąpić już przy wykonywaniu testów alergicznych a także w dłuższej serii zastrzyków, osoba, która wykonuje ten zabieg powinna mieć ze sobą zawsze tzw. apteczkę przeciwwstrząsową. Pozwala to na ratowanie chorego jeszcze przed przyjazdem pogotowia, co może mieć diametralne znaczenie ponieważ wstrząs anafilaktyczny stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia.

 

egzemaWyprysk (egzema) – Ostry lub przewlekły stan zapalny skóry (nadżerki, sączenie, pęcherzyki, rumień, grudki zapalne, strupy), który spowodowany jest alergenami kontaktowymi lub wewnątrzustrojowymi. Alergiczne choroby skóry pod postacią egzemy w początkowym przypadku stopniu ograniczają się do działania alergenu, chociaż potem obszar zmienionej skóry może się rozrastać. W przypadku alergenów wewnątrzustrojowych zmiany skórne mogą umiejscawiać się w dowolnych rejonach skóry.

Wypryski często powodowane są przez rodzaj wykonywanej pracy – nazywa się je wypryskami zawodowymi. W tym wypadku konieczna jest zmiana charakteru pracy a w niektórych przypadkach nawet przyznanie renty zawodowej. Chory poddawany jest wówczas specjalnym badaniom diagnostycznym w pracowni alergologicznej wojewódzkiej przychodni medycyny pracy.

 

osutki polekoweOsutki polekowe – alergiczne choroby skóry mogą występować także po spożyciu leków. Każdy lek stosowany ogólnie lub miejscowo to potencjalny alergen. Często nawet witaminy i leki przeciwalergiczne wywołują alergię. Większość osutek nie jest charakterystyczna – mogą to być zmiany plamiste, pokrzywki, zmiany pęcherzowe, grudkowe lub pęcherzykowe.

 

 

przeczytaj także część pierwszą artykułu

Alergiczne choroby skóry /część pierwsza

Alergiczne choroby skóryAlergiczne choroby skóry

Alergiczne choroby skóry cechują się nabyta zmieniona odczynowością na dany alergen. Skłonność do alergii jest często rodzinna ale nie dziedziczy się alergii na konkretny alergen, ani określonej choroby alergicznej. Większość pacjentów styka się na co dzień z alergenami i nie wierzy, że cierpią na alergiczne choroby skóry tymczasem to właśnie po latach kontaktu z substancją alergizującą wytwarzają się pewne mechanizmy odpowiedzialne za zjawiska uczulenia. Alergię możemy określić węższym pojęciem – Atopia. Można ją zdefiniować jako rodzinną skłonność do pewnego typu reakcji alergicznych, którego wyrazem może być astma oskrzelowa, katar sienny, alergiczne zapalenie spojówek, atopowe zapalenie skóry, niektóre pokrzywki.
Podstawową formą, która pomoże w diagnozie alergii jest wywiad – prawidłowo zebrany daje nieocenione wskazówki, na podstawie których prowadzi się dalsze postępowanie. Należy do niego dieta eliminacyjna, dieta ekspozycyjna ( prowadzona pod kontrolą lekarza ), rozmaitego rodzaju testy skórne, testy wziewne lub donosowe, badanie przeciwciał testem ELISA. W tych metodach istnieje wiele pułapek diagnostycznych więc ostateczna ocena wyników powinna należeć do doświadczonego alergologa.

 

atopowe zapalenie skóryAtopowe zapalenie skóry – uczulenie występuje najczęściej na alergeny wziewne i/lub pokarmowe. Antygeny bakteryjne i wirusowe uwalniane s a z przewlekłych ognisk wewnątrzustrojowych. Atopowe zapalenie skóry często współistnieje wraz z astmą oskrzelową oraz mniej lub bardziej zaznaczona skłonność do nadmiernego rogowacenia i suchości skóry. Te alergiczne choroby skóry powstają z udziałem wielu różnych komórek oraz wytwarzane przez nie aktywne substancje zwane cytokinami.

Zmiany skórne mogą pojawić się już w pierwszym roku życiu – często ok. pierwszego miesiąca. Pojawiają się najpierw zwykle na policzkach i skórze głowy owłosionej. Są to rumień, pęcherzyki, grudki, sączące nadżerki i strupki. Stopniowa nowe zmiany wysiewają na tułowiu i zgięciowych powierzchniach kończyn. W okolicach drugiego roku życia alergiczne choroby skóry w postaci atopowego zapalenia mogą zmienić charakter oraz umiejscowienie lub ustępować – dziecko chore musi być od wczesnego dzieciństwa pod nadzorem dermatologa lub alergologa. Istotne jest również przestrzeganie udzielonych przez nich wskazówek dotyczących pielęgnacji. W wieku przedszkolnym i szkolnym w domu chorego dziecka nie powinno się hodować psów, kotów, papużek, chomików etc. Ważnym jest staranne usuwanie kurzu i eliminowanie z mieszkania pleśni i roztoczy. Należy pamiętać również, że lekarz może przepisać dziecku preparaty antyhistaminowe, które najczęściej powodują uczucie senności, co może prowadzić do kłopotów w nauce.

 

 

przeczytaj dalszy ciąg artykułu

Doustne szczepionki alergenowe

doustne szczepionki alergenowe

 

 

 

Doustne szczepionki alergenowe

Doustne szczepionki alergenowe w Polsce dostępne są od roku 2001 w formie szczepionki pod postacią kropel przyjmowanych pod język, które następnie są połykane. Prognozuje się, że w przyszłości dostępne będą szczepionki w postaci tabletek. Doustne szczepionki alergenowe to stosunkowo nowy sposób odczulania, który jest alternatywą dla immunoterapii stosowanej we wstrzyknięciach.

Do szczepionek podawanych we wstrzyknięciach analogicznie stosuje się doustne szczepionki alergenowe do leczenia chorób, których objawy są wynikiem narażenia na działanie alergenu. Ta metoda leczenia szczególnie jest zalecana dla osób chorych, którzy nie akceptują niedogodności związanych z koniecznością częstego wykonywania zastrzyków. Stosowanie szczepionek doustnie jest bezpieczne i jest dobrze tolerowane zarówno przez dzieci jak i dorosłych. Jednak jak w przypadku każdej szczepionek mogą wystąpić działania niepożądane.

Doustne szczepionki alergenowe przyjmuje się w domu, należy zatem zaopatrzyć się w zrozumiałą pisemną informację o tym jak należy postępować w razie wystąpienia objawów niepożądanych. Pacjent powinien być świadomy jak należy postąpić w razie wystąpienia niepożądanych objawów lub kiedy zrezygnować z podania kolejnej dawki szczepionki. Sytuacjami, w których należy zaprzestać podawania kolejnej dawki szczepionki to m.in. zabiegi stomatologiczne, zakażenia jamy ustnej i gardła, zaostrzenie astmy i nieżyt żołądka oraz jelit. W trakcie leczenia szczepionkami podjęzykowymi może dojść do niepożądanych objawów ogólnoustrojowych i miejscowych takich jak: świąd błony śluzowej, obrzęk warg oraz objawów żołądkowo – jelitowych, które to jednak nie wymagają leczenia i ustępują samoistnie.

Niepożądanymi objawami ogólnoustrojowymi może być zaostrzenie astmy i ogólnych funkcji oddechowych, wystąpienie pokrzywki oraz nieżyt nosa i spojówek. Jednak do takich sytuacji dochodzi stosunkowo rzadko i większości przypadków mają łagodny charakter. Doustne szczepionki alergenowe należy dawkować ostrożnie i pod nadzorem lekarza.

 

Jad mrówki

mrówkaJad mrówki i objawy jakie towarzyszą po ukąszeniu mogą wywołać ból, lub inne dolegliwości – głównie uczucie świądu. Osoby nadwrażliwe na jad innych owadów błonkoskrzydłych należą do grupy zwiększonego ryzyka. Jad mrówek jest szczególnie alergizujący u gatunków Brachyponera ( szczególnie B. chinensis ), Solenopsis ( szczególnie S. invicta ) oraz Formica ( szczególnie gatunek F. rufa ). Rodzaje te występują na kilku kontynentach, ale coraz częściej dochodzi do emigracji gatunków na nowe terytoria. Mrówek nie ma jedynie na dalekiej północy i na dalekim południu kuli ziemskiej. Natomiast w krajach o gorącym klimacie jest ich stosunkowo dużo. Mrówki gdy czują są zagrożone to bronią się atakiem. Jad mrówki, w którym występują różne substancje, wstrzykiwany jest podczas gryzienia ofiary ( co ma na celu również ułatwienie utrzymania się na ciele )

Jad mrówki pełny jest kwasu mrówkowego – szczególnie w jadzie mrówki rudnicy – oraz białka alkoidowe, w tym dialkilopiperydyna, które u ofiar wywołuje ból u osób nieuczulonych. Jad szeregu gatunków zawiera niewielkie ilości hialuronidazy, kinin, terpenoidów oraz histaminy, a niektórych – także lipazy i esterazy. Substancje te bywają niekiedy powodem występowania jałowych krostek, a nawet martwicy skóry. Powyższe zmiany nie są zależne od mechanizmów immunologicznych. Natomiast czynnikiem uczulającym są białka o słabo poznanych dotąd funkcjach, które pełnią w organizmie mrówki. Istnieje pogląd, że na jad mrówki łatwiej uczulają się atopicy oraz u dzieci chorujące na astmę.

Przypadki uczulenia na jad mrówek najczęściej obserwowane są w Australii a także w południowych stanach USA. Jad mrówek od ponad 10 lat jest uznawany za nierozpoznawalne źródło alergii w wielu częściach świata przez czasopismo „Clinical Experimental Allergy“. Często odpowiadają za niezdiagnozowane przypadki nadwrażliwości a nieznajomość przez lekarzy tego faktu uniemożliwia właściwe okazywanie pomocy wielu pacjentom, w tym także w sytuacjach, które zagrażają życiu.

 

 

Alergia na leki

lekiAlergia na leki (najczęściej występuje u 5 – 10% chorych) to szkodliwa i niespodziewana reakcja, która może wystąpić w czasie stosowania leku w dawce, którą zalecił lekarz. Reakcja, która występuje w przeciwieństwie do niepożądanych objawów ubocznych jest możliwa do przewidzenia i często występuje po użyciu lekarstw z niektórych grup lub po przedawkowaniu leku. Alergia może wystąpić po zastosowaniu leku w tabletkach jak i we wstrzyknięciach oraz podczas aplikacji go na skórę lub dospojówkowo. Każdy chory może również zareagować reakcją uczuleniową na lek, który wcześniej był dobrze tolerowany. Polekowa reakcja alergiczna charakteryzuje się tym, że po zaprzestaniu stosowania leku dolegliwości ustępują, jednak niektóre objawy mogą utrzymywać się nawet wiele dni po zakończeniu kuracji.

Najczęstszymi lekami, które mogą potencjalnie wywołać reakcję alergiczną są antybiotyki, leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, niektóre leki padaczkowe oraz środki kontrastowe, które stosowane są podczas badań radiologicznych.

Przyczyny uczulania się na leki i wiedza o nich jest niewielka, wiadomo natomiast, co może o tym decydować. Przede wszystkim może to zależeć od uwarunkować genetycznych osoby uczulonej a także o częstotliwości i czasu stosowania leków z danej grupy, co może zwiększyć prawdopodobieństwo uczulania się. Często inne choroby przewlekłe (np. mukowiscydoza, AIDS ), na które choruje uczulony mogą mieć na alergię. Alergia na leki częściej występuje u osób dorosłych, szczególnie kobiet a uczulenia pojawiają się najczęściej w czasie ostrych chorób infekcyjnych. Nie wszystkie reakcje polekowe są alergiami, często o tego typu reakcjach w języku medycznym określa się mianem nadwrażliwości na leki. Nadwrażliwość na lek, w którą zaangażowany jest układ odpornościowy chorego określa się mianem nadwrażliwości alergicznej, jeśli nie – nadwrażliwością niealergiczną.

Najczęstszym sposobem w którym czynnikiem uczulającym są antybiotyki występuje gdy w procesie uczulania powstające przeciwciała przyczepiają się do różnych komórek organizmu – ponowne podanie leku osobie już uczulonej, która w swoim organizmie ma komórki przeciwciał powoduje powstanie różnych reakcji szkodliwych dla organizmu. Szczególnie rozpowszechnione jest uczulenie na preparaty doustne, tzw. penicyliny półsyntetyczne (amoksycylina i ampicylina, także w połączeniu z kwasem klawulanowych). Penicyliny, które zostają wstrzyknięte mogą u uczulonych wywołać ciężkie reakcje polekowe.

Przyczyną niealergicznych reakcji polekowych mogą być zaburzenia metabolizmu ważnych związków wchodzących w skład naszego organizmu. Tego rodzaju nadwrażliwość najczęściej występuje pod postacią nadwrażliwości na kwas acetylosalicylowy i na inne leki z grupy, nazywane nadwrażliwością na niesteroidowe leki przeciwzapalne. Osoby u których występuje ta alergia na leki nie mogą stosować większości leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, gdyż może to grozić występowaniem obrzęków skóry, pokrzywki i zaburzeń w układzie oddechowym.

Reakcje polekowe w zdecydowanej większości przypadków mają łagodny lub umiarkowanie nasilony przebieg. Do najczęstszych objawów należą zmiany skórne, a które mogą dotyczyć wszystkich układów i narządów osoby uczulonej. Najcięższe z nich – reakcje anafilaktyczne – mogą przebiegać z utratą przytomności a nawet skończyć się zgonem, co jednak zdarza się bardzo rzadko. Reakcja polekowa może wystąpić w różnym czasie – w ciągu kilku minut, godziny lub nawet ponad tydzień od rozpoczęcia leczenia.
Alergia na leki wśród osób uczulonych najczęściej występują pod postacią tzw. osutki polekowej, która przypomina pokrzywkę a czasami choroby zakaźne krwotoczne. Osutki pojawiają się po kilku lub kilkunastu godzinach po zażyciu alergizującego leku, lub w ciągu kilku dni ( co ma miejsce, gdy jest to pierwszy kontakt z lekiem ). Po zaprzestaniu stosowania leku zmiany skórne samoistnie lub po podaniu leku przeciwuczuleniowych szybko ustępują. Obrzęki pod postacią pokrzywki, która jest drugą pod względem częstości występowania reakcją skórną najczęściej pojawiają się na twarzy, wokół oczu lub warg. W groźniejszych przypadkach, niekiedy mogą wystąpić obrzęki języka i gardła, z zaburzeniami połykania i mowy lub brakiem powietrza. W takich sytuacjach niezwłocznie należy wezwać pogotowie ratunkowe. Alergia na leki może również objawiać się pod postacią gorączki, bólu mięśni i stawów, duszności oraz wymiotami czy biegunką.

Rozpoznanie alergii na leki jest trudnym zadaniem i opiera się przede wszystkim na umiejętnie przeprowadzonym wywiadzie lekarskim. Nie istnieją bezpieczne testy, np z krwi, które mogą potwierdzić lub wykluczyć alergię na wszelkie leki. Jedynie w przypadku niektórych leków istnieją testy diagnostyczne potwierdzające alergię na lek.

Alergia na lek jest niemożliwa do wyleczenia, można jedynie unikać konsekwentnie leków, które wywołują u uczulonych reakcje polekowe. Osoba nie chorująca na przewlekłą, poważną chorobę może zapobiec reakcjom nadwrażliwości stosując leki jedynie w sytuacji, gdy jest to niezbędne i tylko tak długo jak to konieczne. Istotne jest także stosowanie jak najmniejszej liczby leków jednocześnie.

 

ALERGENY POKARMOWE /część czwarta

Uczulenie na słonecznik

słonecznikSłonecznik który należy do rodziny astrowców jest hodowany w wielu rejonach świata. Jego nasiona są bogate w olej wykorzystywany przede wszystkim do produkcji margaryn i olejów kuchennych. Zazwyczaj olej nie zawiera białek przez co nie uczula ale opisanych zostało wiele wyjątków od tej reguły. Alergeny pokarmowe zawarte w słoneczniku są ciepłoodporne i nie ulegają rozkładowi nawet przy temperaturze 200°C, dlatego mogą alergizować osoby uczulone, które jedzą pieczywo z ziarnami.

Ziarna słonecznika są składnikiem w wielu pokarmach dla domowych ptaków hodowlanych, zwłaszcza papug. W takiej sytuacji cząsteczki ziaren znajdują się w powietrzu, wchodząc w skład kurzu domowego. Właściciele hodowanych ptaków, które karmione są ziarnami słonecznika czasami, mimo niewystępowania objawów klinicznego uczulenia, stwierdza się dodatnie próby punktowe. Sporadycznie dochodzi do sytuacji, gdy pyłki słonecznika alergizują – obserwuje się to przeważnie w przypadku osób mieszkających w pobliżu dużych plantacji oraz robotników niektórych zakładów przemysłu spożywczego. W tej ostatniej grupie można było zaobserwować objawy astmy wywołane tą nadwrażliwością.

U osób uczulonych, którzy w warunkach zawodowych mają kontakt z tym alergenem często występuje nieżyt nosa i zapalenie spojówek. Nadwrażliwość ta jest głównie wynikiem alergii na ziarna, nie na pyłek słonecznika. Częstość uczulenia niezwiązanego z zawodem jest właściwie nieznana. Alergeny pokarmowe zawarte w słoneczniku są stosunkowo słabo poznane.

 
Uczulenie na ryż
ryżRyż jest jednym z najczęściej spożywanych zbóż na całym świecie. Najwięcej informacji na temat alergizujących właściwości ryżu pochodzi z Azji, głównie z Japonii, gdzie zboże to jest codziennym posiłkiem większości mieszkańców. W Europie Zachodniej ryż uważany jest za słabo alergizujący i zaleca się spożywanie go osobom z dużym nasileniem atopii. Alergeny pokarmowe, które są zawarte w ryżu często dotyka osoby, które chorują na atopowe zapalenie skóry. Osoby, które chorują na astmę lub astmę w wywiadzie rodzinnym często także są poddani uczuleniu na ryż.

 
Alergia na mleko kozie i owcze
mleko kozieDla dzieci, które dotknięte są alergią na mleko krowie wymagana jest dieta eliminacyjna, która polega na dostarczaniu im równoważnych, pełnowartościowych składników odżywczych, które nie wywołają stanów niedoborowych – co może sprawiać trudności. Najlepszym sposobem na uniknięcie antygenów mleka krowiego, jest karmienie dzieci piersią, w sytuacji, kiedy karmienie takie jest niemożliwe do tradycji należy zastąpienie mleka kobiecego mlekiem kozim, lub w rzadszych przypadkach owczym. Wszystkie te mleka łączy jednak wspólne cechy, a przede wszystkim ich białka, które dają między sobą odczyny krzyżowe.

U osób, które uczulone są na wszystkie rodzaje mleka często może dojść nawet do ciężko przebiegającego napadu astmy, zaostrzenia AZS, nieżytu nosa, wysiewu pokrzywki czy nawet wstrząsu anafilaktycznego. Badania wykazują, że głównym czynnikiem wywołującym alergię dla gatunków mleka innych niż krowie jest kazeina. Niezwykle rzadko dochodzi do sytuacji, gdy alergia na mleko jednego gatunku kopytnych występuje przy tolerancji na inne gatunki mleka.

 
Alergia na tuńczyka
tuńczykAlergeny pokarmowe zawarte w rybach są częstymi uczuleniami, szczególnie wśród dzieci i młodzieży oraz w krajach z rozwiniętym rybołówstwem morskim. Istnieje teoria, że na ryby występują dwa typy uczulenia: pierwszy, który polega na nietolerowaniu pojedyńczych gatunków, drugi, który cechuje się nadwrażliwością na wiele gatunków – czasami nawet na filogenetycznie od siebie odległych.

Tuńczyk uważany jest rybę, która często jest jedynym alergenem u chorych, ale stosunkowo rzadko dochodzi do obserwacji z tego zakresu. Wykazano, że IgE, które reaguje z alergenami tuńczyka, węgorza, okonia, łososia, dorsza i karpia wykryto we wszystkich spośród 30 surowic od chorych z poliwalentną alergią na ryby. Podobne obserwacje poczyniono także w przypadku szczupaka i witlinka.

 

link do części pierwszej

link do części drugiej

link do części trzeciej

ALERGENY POKARMOWE /część trzecia

Alergia na ziemniaki

ziemniakiAlergeny pokarmowe zawarte w ziemniakach charakteryzuje się termolabilnością, co oznacza, że większość jego alergenów ulega unieczynnieniu w czasie gotowania – stąd alergia występuje głównie u gospodyń domowych i pracowników gastronomii. Uczulenie na ziemniak często wiąże się ze złym znoszeniem innych owoców czy warzyw – najczęściej jabłek gruszek czy marchwi.

W przypadku reakcji typu pierwszego oprócz pokrzewki pojawia się również astma IgE zależna, często podczas obierania ziemniaków u osób uczulonych pojawia się wyprysk kontaktowy. U chorych o takim typie reakcji nieraz stwierdza się również współistnienie na inne uczulenia, zupełnie od siebie niezależne jak np. na nikiel lub kremy kosmetyczne. Ziemniaki to także alergeny pokarmowe, które często współistnieją z uczuleniami na białka innych roślin ( najczęściej na pyłki traw, brzozy lub bylicy ).
Uczulenie na pomidora
pomidorStosunkowo często osoby uczulone na pomidora są stale zawodowo przygotowujące kanapki ( tzw. białkowe zapalenie skóry – protein dermatitis ) oraz sprzedawcy żywności. Alergia ta ma różnorodny obraz kliniczny i nie odznacza się żadnymi osobliwościami. W wyżej wymienionych zawodach u osób uczulonych występują zmiany przypominające wyprysk kontaktowy czy nawet bąble pokrzywkowe, zdarza się on po dotknięciu owocu lub po kontakcie z liśćmi lub łodygą rośliny. Związki, które wywołują zmiany chorobowe nie zostały jednak zidentyfikowane. Nasilone objawy po spożyciu pomidora występują niezwykle rzadko. Ten alergen często daje odczyn krzyżowy z lateksem.
Uczulenie na brzoskwinię
brzoskwiniaBrzoskwinia szczególnie często uczula w rejonie śródziemnomorskim, wywołując przy tym szereg objawów klinicznych, najczęściej pokrzywkę. U osób, które cierpią na inne schorzenia alergiczne nie wykonuje się testów na nadwrażliwość na brzoskwinię. Alergeny pokarmowe zawarte w brzoskwini są uważane w Hiszpanii za najczęściej prowokujące zespół alergiczny jamy ustnej, często mogą także wywołać odczyny anafilaktyczne poprzedzone wysiłkiem fizycznym ( exercise-induced anaphylaxis ). Dzieje się tak, gdy alergizujący pokarm zostanie spożyty w ciągu dwóch godzin przed wysiłkiem.

Alergeny zawarte w białku brzoskwini często dają reakcję krzyżową z pyłkami brzozy, pyłkami traw i bylicy ale także z morelą, czereśnią czy śliwką. Podobnie jak z uczuleniem na pomidora, pyłek brzozy daje odczyn z lateksem. Stwierdzono, że silniej alergizująca jest skórka niż miąższ brzoskwini – przypuszczalnie to zjawisko nie jest wynikające z odmiennego stężenia znanych antygenów ale z obecności innego, dotąd nie opisanego białka.
Alergia na banany
bananOwoc banana daje częste krzyżowe odczyny z białkiem lateksu, rzadziej z owocami kasztana jadalnego. Jednowartościowa nadwrażliwość na banany jest rzadkością – u niektórych chorych można zaobserwować współistniejące uczulenie na kiwi i awokado ale nie udowodniono, że jest to wynikiem odczynów krzyżowych. Banany, jak wiele innych produktów spożywczych zwykle dają dodatnie próby punktowe lub śródskórne niż objawy kliniczne.g

Objawy uczulenia na banany są różnorodne, najczęściej jest to pokrzywka kontaktowa – występuje ona przeważnie na wargach ale nieraz także na opuszkach palców. Możliwe jest również wystąpienie wstrząsu anafilaktycznego. Wielokrotnie zdarza się występowanie trudności w oddychaniu, czasami łzawienie i nieżyt nosa. Należy pamiętać o tym, że alergia ta jest częsta na tyle, że zawsze należy informować o niej chirurgów i stomatologów, którzy mają wykonywać zabieg u uczulonego pacjenta.
link do części pierwszej
link do części drugiej
link do części czwartej

ALERGENY POKARMOWE /część druga

Alergia na orzeszki ziemne (arachidowe)

orzeszkiOrzech ziemny to jednoroczna roślina Arachis hypogea, która pochodzi z Brazylii. Słyną z dużej zawartości białka – używane są do różnych potraw w postaci całego owocu lub wyciśniętego zeń masła arachidowego, które dodaje się do niektórych bielideł czy szamponów. W tej drugiej postaci może dojść niekiedy do uczulenia kontaktowego.

Same orzechy i masło arachidowe to bardzo silne alergeny pokarmowe, natomiast olej arachidowy, jeśli otrzymuje się go prawidłowo to nie zawiera białek i w związku z tym nie uczula. Alergia na orzeszki ziemne jest dość częsta. Część chorych uczula się już w życiu płodowym, a inni antygenami obecnymi w mleku karmiącej matki.

Objawy uczulenia są bardzo liczne, ten rodzaj alergenów wywołuje najwięcej zgonów przez wstrząs anafilaktyczny. Naturalnie w większości przypadków reakcja anafilaktyczna przebiega łagodnie. Bardzo częstym objawem uczulenia jest pokrzywka kontaktowa i obrzęk górnych dróg oddechowych. Niekiedy (stosunkowo rzadko) występuje pełny zespół alergii jamy ustnej (oral allergy syndrome). Często można również zaobserwować wysiewy pokrzywki, napady astmy, biegunki, wymioty i świąd. Bardzo rzadko dochodzi natomiast do powikłań objawów neurologicznych oraz powstawaniu owrzodzeń jamy ustnej.

W związku ze stosunkowo częstymi zgonami niezwykle istotna jest diagnostyka alergii na orzeszki ziemne.

 

Uczulenie na seler
selerSeler szczególnie alergizuje osoby z nieżytem nosa, który wywołany jest nadwrażliwością na pyłek roślin i należy do częstych alergenów pokarmowych. Alergeny pokarmowe zawarte w selerze mogą wywołać pokrzywkę, obrzęk Quinckego, nieżyt nosa a także astmę. W niektórych sytuacjach mogą pojawić się słabe reakcje anafilaktyczne oraz obrzęk krtani, jednak objawy te są zwykle krótkotrwałe.

Należy zwrócić uwagę na to, że seler należy do grupy alergenów pokarmowych, których spożycie przed wysiłkiem może spowodować reakcję anafilaktyczną.

 

 

Uczulenie na marchew
marchewMarchew należy do najbardziej alergizujących jarzyn, często także współistnieje z uczuleniem na inne owoce i warzywa. U niektórych osób uczulone na te alergeny pokarmowe mogą się objawić alergie ze strony więcej niż jednego narządu. Niekiedy są to objawy ze strony przewodu pokarmowego, a nieraz ostra pokrzywka. Po spożyciu marchwi może też wystąpić wyprysk wokół odbytu.

 

 

Uczulenie na jabłko
jabłkoAlergia na jabłka jest dosyć częsta, niejednokrotnie towarzyszy jej nadwrażliwość na marchew lub seler. Osoby uczulone na jabłka są najczęściej uczulone także na pyłki brzozy – jest to tzw. alergia krzyżowa. Jabłoń należy do drzew z rodziny Rosaceae, dlatego też u niektórych osób mogą pojawić się objawy alergii na inne rośliny spokrewnione z jabłonią, jak brzoskwinie czy orzechy laskowe.

Objawy alergii mogą pojawić się w wyniku kontaktu z pyłkiem kwiatów jabłoni, ale najczęściej występują na wskutek spożycia jabłka. U niektórych osób może dojść do sytuacji, że nie pojawią się żadne objawy uczulenia, ponieważ owoce zostaną przetworzone np. poprzez obróbkę cieplną lub pasteryzację, niestety występuje to stosunkowo rzadko. Typowymi objawami alergicznymi będzie łzawienie z oczu, kichanie czy wyciek z nosa. Przy ostrym uczuleniu często pojawia się obrzęk błony śluzowej jamy ustnej oraz świąd skóry. Alergia na jabłko może również objawiać się wysypką wokół ust – symptom ten często pojawia się często w okresie pylenia brzozy.

 

link do części pierwszej

link do części trzeciej

link do części czwartej